Bazı insanlar ölmez…
Çünkü yalnızca yaşamazlar; düşünmeyi öğretirler.

Bugün bir insanı değil, bir hafızayı uğurluyoruz.
Bir akademisyeni değil, bir çağın vicdanını…
Bir tarihçiyi değil, zamanı konuşmayı bilen bir bilgeyi kaybettik.

Prof. Dr. İlber Ortaylı…
Kitapların tozlu raflarından çıkıp hayatın ortasına yürüyen adamdı. Tarihi sadece anlatmadı; yaşattı. Geçmişi ezberletmedi, anlamayı öğretti. Çünkü onun için tarih, dünün hikâyesi değil; bugünün pusulasıydı.

Onu ilk dinlediğinizde fark ederdiniz:
Cümleleri bilgiyle değil, tecrübeyle kurulurdu.
Sertti bazen… Ama o sertlik kibirden değil, cehalete duyduğu tahammülsüzlüktendi. Çünkü o, insanın kendisine yapabileceği en büyük kötülüğün “öğrenmemek” olduğuna inanıyordu.

Ben…
“Lambadaki Cin” ve “Gezenti” programlarının yapımcısı olarak, hayatın farklı duraklarında, özel gecelerde, konferanslarda, ekran karşısında defalarca ona denk geldim. Her karşılaşma bir ders gibiydi. Televizyonda rastladığımda sesi yükseltir, konuşmasını kaçırmamak için susardım. Çünkü bazı insanlar konuşmaz; ufuk açar.

Okumayı bir alışkanlık değil, bir karakter meselesi olarak anlatırdı.
Gezip görmeyi lüks değil, insan olmanın gereği sayardı.
Erdemi, bilgiden ayrı düşünmezdi.

“Hayatın güzel yanlarını çoğaltın” derdi.
Belki de en büyük mirası buydu.

Bugün geriye baktığımda fark ediyorum ki, hayatımdaki bazı kararlar, bazı bakış açıları, bazı cesaretler onun cümlelerinden izler taşıyor. İnsan bazen hiç tanımadığı birinden yön alır ya… İşte o, binlerce insanın hayatına böyle dokundu.

Bir ilim adamıydı ama aynı zamanda bir kültür taşıyıcısıydı.
Bir hoca idi ama aslında bir yol göstericiydi.
Bir anlatıcıydı ama en çok düşündürendi.

Şimdi onun ardından konuşurken insan şunu anlıyor:
Gerçek öğretmenler öldükten sonra bile ders vermeye devam eder.

Çünkü kitapları kalır.
Cümleleri kalır.
Zihinlere bıraktığı merak kalır.

Ve en önemlisi…
Okuyan, gezen, sorgulayan insanlar kaldıkça o da yaşamaya devam eder.

Hocam…
Hayatımıza yön veren sözleriniz için sonsuz teşekkürler.
Birçok insan gibi ben de sizi dinleyerek büyüdüm, düşünerek yürüdüm.

Yolunuz ışık olsun.
Yattığınız toprak incitmesin.

Zaman sizi yazmaya devam edecek.

Nijat Ayvaz

Lambadaki Cin & Gezenti
Program Yapımcısı